Özellikler
Koruya'nın her özelliği tek bir soruya cevap verir: afet anında sana ve sevdiklerine gerçekten yardım ediyor mu?
Koruya; afete hazırlanmana, afet anında resmî kurumların ve bilimsel ağların yayımladığı bilgiye ulaşmana ve sevdiklerine “Güvendeyim” demene yardım eden bir mobil uygulamadır. Deprem, sel, orman yangını, fırtına ve diğer afetler için harita, rehber, hazırlık planı ve acil durum araçlarını tek yerde toplar; bunların bir kısmı internet olmadan da çalışır. Koruya resmî bir uyarı sistemi değildir: hayati tehlikede bulunduğun yerin acil numarasını ara.
01
Resmî ve bilimsel kaynaklardan afet bilgisi
Koruya, resmî kurumların ve bilimsel ağların yayımladığı deprem ve afet kayıtlarını harita ve liste olarak gösterir.
- Deprem kayıtları USGS ve EMSC gibi kaynaklardan; afet olayları GDACS ve NASA EONET gibi kaynaklardan.
- Her kayıtta kaynağın adı ve kaydın saati yazar.
- Kaynaklar gecikebilir ya da eksik olabilir; Koruya bunu gizlemez, eski bilgiyi yeni gibi göstermez.
Nasıl çalışır
- Depremler için yaklaşık 1000 km çevrendeki 1 ve üzeri (USGS) ile 2 ve üzeri (EMSC) büyüklükteki depremler ve dünya genelindeki 4,5 ve üzeri depremler, son 7 gün için sorgulanır.
- Her kayıt türüyle etiketlenir: resmî uyarı, ölçüm kaydı, otomatik uyarı sistemi, uydu tespiti ya da model tahmini. Böylece bir tahmin ya da uydu algısı hiçbir zaman resmî uyarı gibi sunulmaz.
- Aynı deprem birden fazla katalogda yer alıyorsa tek olay olarak birleştirilir; aynı depremi iki kez görmezsin, bildirimi de tekrarlanmaz.
- Ev, okul gibi önemli yerleri “Takip ettiğim yerler”e kaydedebilirsin. Bu yerlerin yakınındaki olaylar türüne göre, önce resmî uyarılar olmak üzere sıralanır.
- Bir bildirimin ayrıntısında, uyarının bu telefonda açık veri kaynaklarından mı oluşturulduğu (yerel uyarı) yoksa Koruya sunucusundan mı geldiği (push) yazar.
Gizlilik
- Bilgi almak için koordinatların veri kaynaklarına çoğunlukla 1–2 ondalığa yuvarlanarak gider. Kritik yer aramasında tam konumun yerine yaklaşık 1–5 km'lik bir ızgara hücresinin merkezi gönderilir. Bu isteklerde adın ya da hesap kimliğin yoktur.
- SOS dışında arka planda yeni konum okunmaz; yakındaki afetler telefonda kayıtlı son konumunla kontrol edilir. Takip ettiğin yerler telefonda şifreli saklanır.
- Bildirimlere izin verdiğinde telefon, adını, e-postanı ya da tam konumunu içermeyen rastgele bir kurulum kimliğiyle bildirim sunucusuna kaydedilir. Yaklaşık 5 km'lik bölge hücresi yalnız sen ayrıca açarsan tutulur.
Sınırlar
- Kaynaklar gecikebilir ya da eksik olabilir. Yanıt vermeyen bir kaynak bilgi vermez; bu, olay olmadığı anlamına gelmez.
- Arka plan kontrollerinin ne zaman çalışacağına telefon karar verir; pil tasarrufu onları geciktirebilir ya da atlayabilir. Koruya her olay için uyarı alacağını garanti edemez.
- Türkiye'deki resmî kurumların uyarı yayınları uygulamaya henüz bağlı değil; Türkiye için doğrulanmış canlı bir resmî heyelan uyarısı kaynağı da yok.
02
Aile ve “Güvendeyim”
Afetten sonraki ilk soru hep aynıdır: herkes iyi mi?
- Aile grubu kur; sevdiklerini tek kullanımlık QR davetiyle ekle.
- Tek dokunuşla “Güvendeyim” de; ailen grubu açtığında son durumunu görür (henüz otomatik bildirim yok).
- Aile görevleriyle hazırlık işlerini paylaşın; güvenlik çemberi, durumunu paylaşacağın kişilerin listesidir.
- Konumun yalnız sen paylaşımı açarsan görünür. “Bilinmiyor” hiçbir zaman “güvende” gibi gösterilmez.
Nasıl çalışır
- Aile grubunu e-postası doğrulanmış bir Koruya hesabıyla kurarsın. Bir kişi en çok 5 grupta olabilir; bir grup en çok 20 üye alır.
- Grup yöneticisi tek kullanımlık bir QR kodu gösterir; davet edilen kişi 15 dakika içinde kendi telefonunda okutup kabul ederse gruba katılır. Kimse kendi telefonunda kabul etmeden gruba eklenmez.
- Durumunu (Güvendeyim, Yardıma ihtiyacım var, Yaralıyım, Hareket edemiyorum) bir güvenlik çemberinden paylaşırsın. Çember aile grubuna bağlıysa durum sunucu üzerinden gruptaki herkese görünür. Bağlantı yoksa durum telefonda bekler, çevrimiçi olunca kendiliğinden gönderilir.
- Son 24 saatte durum paylaşmayan bir üye “Bilinmiyor” görünür; eski bir “Güvendeyim” güncelmiş gibi gösterilmez.
- Aile görevleri, grupta paylaşılan hazırlık işleridir (yapılacak, sürüyor, bitti). Bir değişiklik ancak sunucu onaylayınca geçerli olur; bağlantı yoksa görev telefonda saklanır.
Gizlilik
- Konum paylaşımı her grup için ayrı ve varsayılan olarak kapalıdır; kapalıyken durumların konumsuz gönderilir. Açarsan grubun üyeleri durumlarına eklenen konumu görür. Paylaşımı kapatırsan önceki durumlarındaki koordinatlar sunucudan silinir.
- Davet kodu yalnız bir kez çalışır ve süresi dolar; içinde şifre, telefon numarası ya da e-posta yoktur. Güvenlik çemberi ise yalnız bu telefonda tuttuğun bir kişi listesidir; bir gruba bağlamadıkça hiçbir şey paylaşılmaz.
- Sunucuda yalnız grubun üyeleri grubun verisini görür. Aile durum güncellemeleri 30 gün, aile SOS kayıtları SOS bittikten 30 gün sonra silinir.
Sınırlar
- Üyelere henüz otomatik bildirim gitmiyor: paylaştığın durumu grubu açtıklarında görürler.
- Aile grubu hesap ve internet ister; grup kurmak ve gruba katılmak bağlantı olmadan yapılamaz.
03
Hazırlık planı ve afet çantası
Hazırlık, afet anında düşünmen gerekenleri azaltır.
- Hane planı ve buluşma noktası.
- Afet çantası kontrol listesi; takvimde hazırlık hatırlatıcıları.
- Tıbbi kart ve planlar telefonunda şifreli durur. Acil kişiler bilerek şifrelenmez: anahtar deposu okunamasa bile SOS çalışmalıdır.
İlgili rehberler
Nasıl çalışır
- Hane planı, evdeki herkesin bir acil durumdan önce üzerinde anlaştığı şeylerdir: nerede buluşacağınız, önce kimi arayacağınız, afet çantasını kimin alacağı ve kimin kime yardım edeceği.
- Aile buluşma planı ev, okul ve iş için ayrı buluşma noktaları tutar; buluşma kartı internetsiz de açılır.
- Afet çantası, hanene göre ölçeklenen 72 saatlik bir başlangıç listesiyle gelir; maddelerin kaynağı gösterilir.
- Hazırlık hatırlatıcıları telefonundaki takvime eklenir; örneğin çantandaki bir ilacın son kullanma tarihinden bir hafta önce hatırlatır.
- Belge kasası; kimlik, sigorta, tapu gibi önemli belgelerin fotoğraflarını yalnız bu telefonda ve şifreli tutar. Acil bilgi kartı, yardım ekibi için kişileri ve bilgileri internetsiz gösterir.
Gizlilik
- Hane ve aile planları, tıbbi bilgiler, belge kasası ve kişisel planlar telefonda AES-256-GCM ile şifrelenir. Anahtar rastgeledir, telefonun güvenli anahtar deposunda durur ve telefondan hiç çıkmaz.
- Acil kişiler bilerek şifrelenmez: anahtar deposu okunamasa bile SOS çalışabilsin diye.
- Sağlık bilgilerin yalnız ayrı bir açık rıza verirsen buluta gider; rızayı geri alırsan buluttaki kopya silinir. Hane planı aile grubunla paylaşılmaz.
Sınırlar
- Android, Koruya'nın verisini yedeklemez: hesapsız kaydettiklerin yeni telefona taşınmaz, şifreli kayıtlar da başka bir telefonda açılmaz.
- Afet çantası ekranındaki kontrol hatırlatması bu sürümde bildirim göndermez; yalnız bir sonraki kontrol tarihini kaydeder.
- Buluşma noktaları planlanmış yerlerdir; afet anında güvenli oldukları doğrulanmış değildir.
04
Çevrimdışı harita ve rehberler
Afette ilk kesilenlerden biri internettir. Koruya bunu baştan hesaba katar.
- Bölgenin harita paketini önceden indir.
- Hastane ve eczane gibi kritik yerler internetsiz açılır.
- Rehberler kaynağını ve kontrol tarihini yazıyla gösterir.
- Yakındaki telefonlar üzerinden aktarma (Bluetooth) deneyseldir, yalnız mobil uygulamadadır ve mağaza sürümünde henüz açık değildir.
Nasıl çalışır
- Çevrimdışı haritalar ekranından bölgenin harita paketini indirirsin. Hastane, eczane, itfaiye ve toplanma noktaları paketle birlikte iner.
- Paketteki yerler, paketin kaydedildiği tarihle gösterilir. Bulunduğun yer bir paketin dışındaysa uygulama bunu açıkça söyler.
- Rehberler; artçı sarsıntı, içeride kalma ve sıcak hava sağlığı rehberleri dahil, internetsiz açılır ve kaynaklarını yazıyla gösterir.
- Koruya Sinyal, yardım kartı, iletişim kartları ve SMS Yedeği internet olmadan çalışır.
Gizlilik
- İndirilen paketler telefonunda kalır. Koruya hesabıyla giriş yaptıysan hesabına yalnız çevrimdışı bölgelerinin adları kaydedilir.
- Harita paketleri Koruya'nın dağıtım hizmetinden (Cloudflare) iner.
Sınırlar
- Kritik yerler OpenStreetMap topluluk verisidir ve eksik olabilir; haritadaki toplanma noktalarının resmî toplanma alanı olduğu doğrulanmamıştır.
- Paketi afetten önce, internet varken indirmen gerekir. Paketin kapsamadığı bir yerde harita çevrimdışı çalışmaz.
- Yakındaki telefonlar üzerinden aktarma (Bluetooth) deneyseldir; bu özellik ve çevrimdışı rota hesaplama mağaza sürümünde henüz açık değil.
05
Dersler: Koruya Öğren
Ne yapacağını önceden bilmek, afet anında en büyük farkı yaratır.
- Deprem, sel, yangın, fırtına ve diğer afetler için kısa dersler.
- Her ders kaynağını gösterir; sade dil, adım adım anlatım.
- Afet anında değil, şimdi öğrenmek için.
İlgili rehberler
Nasıl çalışır
- Her ders resmî sayfalardan özetlenir ve kaynaklarını, Koruya'nın onları son kontrol ettiği tarihle birlikte gösterir.
- Dersler kısa bilgi kartları, alıştırmalar ve bir özetten oluşur. Farklı bir cevap “yanlış” diye damgalanmaz: “Buna birlikte yeniden bakalım.” Farklı cevapladığın sorular 1, 3, 7, 14 ve 30 gün arayla yeniden sorulur.
- Mini tatbikatlar deprem, ev yangını, sel ve fırtına için iki dakikalık “ne yapardın?” sorularıdır; her cevap kaynağıyla açıklanır.
- Tatbikat simülatörü, evde deprem ya da mahallede sel gibi karar noktalı senaryolarla pratik yaptırır. Hiçbir arama, mesaj ya da bildirim gönderilmez; konumun kullanılmaz.
- Kolay modda yazı büyür, ekranda tek soru görünür ve süreli soru yoktur.
Gizlilik
- Öğrenme kaydın yalnız bu cihazda, hesabına kayıtlıdır; hiçbir yere gönderilmez.
- Gerçek görevlerde yalnız görevi bitirdiğin kaydedilir; fotoğraf, konum ya da kanıt istenmez.
Sınırlar
- Dersler henüz bir alan uzmanının onayından geçmedi (“Uzman onayı bekleniyor”); sağlık konularındaki sorular da uzman incelemesini bekliyor.
- Alıştırmalar ve öğrenme kaydı resmî bir tatbikat, sertifika ya da yeterlik belgesi değildir.
- Türkçe ve İngilizce dışındaki dillerdeki metinler, o dili ana dili olarak konuşan biri tarafından henüz gözden geçirilmedi.
06
Acil durum kısayolları
Saniyelerin önemli olduğu anlarda Koruya yolu kısaltır ama senin yerine karar vermez.
- Acil arama düğmesi telefon uygulamanı, bulunduğun ülkenin doğrulanmış acil numarasıyla açar; aramayı sen başlatırsın.
- SOS, konumunu ve harita bağlantısını içeren bir mesajı göndermen için hazırlar; mesajı sen gönderirsin.
İlgili rehberler
Nasıl çalışır
- SOS, düğmeyi 3 saniye basılı tutunca başlar; ardından iptal etmek için 5 saniyen olur. Başladıktan sonra da istediğin an iptal edebilirsin. Konum bulunamazsa SOS birkaç saniye sonra konumsuz başlar.
- SOS; adını, saati, koordinatlarını ve harita bağlantısını içeren bir mesajı seçtiğin uygulamaya (SMS vb.) hazırlar; mesajı sen gönderirsin. Aile grubundaysan SOS, grubun için sunucuya da kaydedilir.
- Acil arama düğmesi telefon uygulamanı, bulunduğun ülkenin resmî kaynakla doğrulanmış acil numarasıyla açar; aramayı sen başlatırsın. Numara doğrulanamazsa uygulama bunu açıkça söyler.
- Acil arama konum ekranı, aramada okuman için adresi, koordinatları ve Plus Code'u büyük yazıyla gösterir.
- SOS, acil arama, Koruya Sinyal, SMS Yedeği, “Enkaz Altındayım” sayfası ve yardım kartı hesap, plan ya da internet beklemeden açılır. Bu araçlar abonelik ve ölçüm kodundan ayrı tutulur; bu her derlemede otomatik testle denetlenir.
Gizlilik
- Arka planda konum yalnız sen bir SOS başlattığında, SOS açık kaldığı sürece ve sürekli bir bildirimle kullanılır; SOS bitince durur.
- Koruya SOS mesajlarını kendi sunucusundan göndermez; mesaj, senin seçtiğin uygulamadan gider. Aileyle paylaşılan SOS'ta konum yalnız konum paylaşımını açtıysan gider.
Sınırlar
- Koruya mesajın ya da aramanın karşı tarafa ulaştığını doğrulayamaz.
- İnternet yokken telefon araması ve SMS çalışır; mesajlaşma uygulamaları ise çevrimiçi olana kadar bekletebilir. Aile sunucusu kaydı da bağlantıyı bekler.
- Aile üyelerine SOS için henüz otomatik bildirim gitmiyor.
07
Herkes için
Afet herkesi etkiler. Koruya'yı herkesin kullanabilmesi için tasarlıyoruz.
- 10 dil; sağdan sola yazılan Arapça dahil.
- Büyük yazı, yüksek kontrast ve ekran okuyucu desteği.
- Kolay mod: daha büyük yazı, daha sade ana ekran ve daha az seçenek.
İlgili rehberler
Nasıl çalışır
- Uygulama 10 dilde: Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca, Arapça, Rusça, Portekizce, Hintçe ve Çince. Arapçada ekran sağdan sola düzenlenir. Dili telefonun dilinden bağımsız seçebilirsin.
- Yazı boyutu uygulama içinde 0,8 ile 1,6 kat arasında ayarlanır ve telefonun kendi yazı boyutu ayarıyla birlikte çalışır. Yüksek kontrast ve hareketi azaltma için ayrı ayarlar var.
- Kolay mod daha büyük yazı (en az 1,3 kat), daha sade bir ana ekran ve daha az seçenek sunar; Koruya Öğren'in Kolay modu da aynı anahtardır.
- Erişilebilir alarm, işitme engelliler için: Koruya'da bir uyarı açıldığında ekran ve fener yavaşça yanıp söner, telefon titreşir ve uyarı büyük yazıyla görünür.
- İletişim kartları; konuşmak zor olduğunda ya da aynı dili konuşmadığınızda göstermek ya da sesli okutmak için büyük simgeli kısa cümlelerdir (su, yardım, ağrı, ilaç…).
Gizlilik
- İletişim kartları internetsiz çalışır ve hiçbir şey göndermez. Sesli okuma, telefonun kendi metin okuma sesini kullanır.
Sınırlar
- Erişilebilir alarm yalnız Koruya'da açılan uyarılar için geçerlidir; telefonun kendi acil durum uyarılarının yerini tutmaz ve kapalı ya da sistemce susturulmuş bir telefonu uyandıramaz.
- Türkçe ve İngilizce dışındaki dillerin çevirileri, o dili ana dili olarak konuşan biri tarafından henüz gözden geçirilmedi; iletişim kartlarında cümlenin yanında simgeyi de göster.
- Ekran okuyucu etiketleri otomatik testlerle denetleniyor; TalkBack ve VoiceOver ile gerçek cihaz denemeleri henüz yapılmadı.
Resmî uyarı sistemleri ile farkı
Resmî uyarı sistemleri ile Koruya arasındaki fark
Koruya resmî uyarıların yerine geçmez; onların yanında kullanılmak için tasarlandı. Resmî sistemlerin güçlü olduğu yerleri ve Koruya'nın eklediklerini yan yana yazdık.
| Konu | Resmî uyarı sistemleri | Koruya |
|---|---|---|
| Uyarıyı kim verir? | Yetkili kamu kurumları uyarıyı kendileri yayımlar; uyarının resmî ve güncel hâli onlardadır. | Kendi uyarısını üretmez. Resmî kurumların ve bilimsel ağların yayımladığı kayıtları kaynağı ve saatiyle gösterir. |
| Telefona nasıl ulaşır? | Birçok ülkede uyarılar mobil operatörler aracılığıyla doğrudan telefonlara gönderilir (Cell Broadcast). Uygulama gerekmez; telefonun ayarı açık olmalıdır. | Bildirim izni ister. Arka plan kontrollerinin ne zaman çalışacağına telefon karar verir; bildirim gecikebilir. |
| Deprem erken uyarısı | Bazı ülkelerde ve telefonlarda, sarsıntı ulaşmadan önce uyarmayı amaçlayan ayrı sistemler ve ayarlar vardır. | Deprem erken uyarısı vermez; gerçekleşmiş depremleri gösterir. |
| Bilginin türü | Yetkili bir kurumun uyarısıdır. | Her kaydı türüyle etiketler: resmî uyarı, ölçüm kaydı, otomatik uyarı sistemi, uydu tespiti ya da model tahmini. Kaynaklar gecikebilir ya da eksik olabilir. |
| Kapsam | Her kurum kendi ülkesi ya da bölgesi için uyarı verir. | Farklı ülkelerin açık kaynaklarını tek haritada toplar. Türkiye'deki resmî kurumların uyarı yayınları henüz bağlı değil. |
| Hazırlık | Kurumların sitelerinde hazırlık rehberleri yayımlanır. | Bu sayfaların kısa özetlerini kaynağıyla; hane planı, afet çantası listesi ve derslerle birlikte tek uygulamada toplar. |
| Sevdiklerinle haberleşme | Uyarılar tek yönlüdür: bir bölgedeki telefonlara yayımlanır. | Aile grubu ve “Güvendeyim” ile sevdiklerinin son durumunu görürsün. Üyelere henüz otomatik bildirim gitmez. |
| İnternet yokken | Cell Broadcast mobil şebeke üzerinden çalışır; mobil internet gerekmez. | İndirilen harita paketleri, rehberler ve acil durum araçları internetsiz açılır. Yeni afet bilgisi için bağlantı gerekir. |
Telefonundaki resmî acil durum uyarılarını açık tut ve Koruya'yı onların yanında kullan. Koruya'daki Alarm Hazırlık Testi bu ayarlara yaklaşık 3 dakikada seninle birlikte bakar. Hayati tehlikede bulunduğun yerin acil numarasını ara.
Hangi cihazlarda?
Önce iPhone ve Android; web uygulamasının ilk aşaması açık. Kol saatleri sırada.
- iPhoneApp Store'da yakında Yakında
- AndroidGoogle Play'de yakında Yakında
- Webapp.koruya.app · 1. aşama açık 1. aşama
- Apple WatchPlanlanan; saat uygulaması henüz yok Planlanan · Yakında
- Wear OS saatlerPlanlanan; saat uygulaması henüz yok Planlanan · Yakında
Tarayıcıdaki görüntü bugünkü koruya.app sitesidir (gerçek sayfa görüntüsü). Web uygulaması app.koruya.app adresinde (1. aşama). Saat ekranları planlanan tasarımın taslağıdır; Koruya'nın bugün bir saat uygulaması yok. Telefon ekranları uygulamanın gerçek ekranlarıdır: uygulamanın kendi arayüzü, örnek veriyle (konum İstanbul - Beşiktaş; olaylar, hava ve aile rolleri örnektir, gerçek kişi yoktur). Saat görselleri temsilîdir.
Koruya ne yapmaz?
Dürüst olmak güvenin ilk adımı.
- Koruya resmî bir uyarı sistemi ya da deprem erken uyarı sistemi değildir.
- Bildirimin ne zaman geleceğini telefonun işletim sistemi belirler; Koruya bunu garanti edemez.
- Rota ve harita bilgisi yaklaşıktır; yolun açık olduğunu doğrulayamaz.
- SOS mesajını ve acil aramayı sen başlatırsın; Koruya iletildiğini doğrulayamaz.
Web’de neler var? 1. aşama
Koruya’nın web uygulaması app.koruya.app adresinde açıldı (1. aşama): Koruya hesabınla giriş ve kayıt (e-posta ya da Google; Apple yakında), ailenin son durumu ve konumsuz “Güvendeyim”, uyarılar ve olaylar, harita, rehberler, Koruya Öğren ve ayarlar.
Web uygulaması mobil uygulamanın tüm özelliklerini içermez: SOS, anlık bildirim (push) ve Bluetooth yok (yakındaki telefonlar üzerinden aktarma mobilde de deneysel; mağaza sürümünde henüz açık değil). Seni garantili uyarmaz; uyarılar için mobil uygulamayı ve resmî kanalları kullan.
Telefon ekranları uygulamanın gerçek ekranlarıdır: uygulamanın kendi arayüzü, örnek veriyle (konum İstanbul - Beşiktaş; olaylar, hava ve aile rolleri örnektir, gerçek kişi yoktur). Saat görselleri temsilîdir.